15 jaar onderzoek en samenwerking in Goma, DR Congo

U bent hier

#Vulkaan , #Rampen , #Afrika , #STEREO

Gepubliceerd op 28 mei 2021

Op 22 mei barstte de vulkaan Nyiragongo in het oosten van de DR Congo uit. Lavastromen bereikten de dorpen in de buitenwijken van Goma. Hoewel de lavastromen tien à twaalf uur na de start van de uitbarsting tot stilstand kwamen, blijft de situatie drie dagen later nog steeds zorgwekkend vanwege intense seismische activiteit. Het AfricaMuseum werkt samen met het Observatoire volcanologique de Goma om de vulkanische en seismische activiteit te monitoren. Het museum publiceerde ook een webpagina met de laatste ontwikkelingen in verband met de uitbarsting.

Deze samenwerking is niet nieuw. In 2005 begonnen het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en het Observatoire volcanologique de Goma samen te werken om de vulkanische risico’s die de één miljoen inwoners van Goma rechtstreeks bedreigen, beter te begrijpen en in te schatten.

De Nyiragongo-vulkaan torent uit boven de stad Goma, DR Congo. (© N. d'Oreye)

Nyiragongo, de gevaarlijkste vulkaan van Afrika

Nyiaragongo is een van de actiefste vulkanen in Afrika. De vulkaan ligt in het oosten van de DR Congo, vlakbij de grens met Rwanda. Hij torent uit boven de stad Goma op slechts 15 kilometer afstand, en vormt een rechtstreekse bedreiging voor de bevolking.

Tijdens twee historische flankuitbarstingen, in 1977 en 2002, doodden verwoestende lavastromen tientallen mensen en veroorzaakten een grote humanitaire en economische crisis in deze regio die al geteisterd werd door terugkerende gewapende conflicten. Na de uitbarsting van 2002 kwam internationale hulp op de been voor de wederopbouw en ter versterking van het beperkt uitgeruste vulkanologisch observatorium van Goma.

De bevolking van Goma wordt vandaag geschat op één miljoen – twee keer zoveel als in 2002 – wat in het geval van een nieuwe flankuitbarsting een ramp van ongeziene schaal met zich mee kan brengen.

Dit multi-temporeel beeld, verkregen door twee Copernicus Sentinel-1-beelden te combineren die op 19 en 25 mei 2021 zijn opgenomen,
toont de lavastroom die wordt uitgestoten door de Nyiragongo-vulkaan in de Democratische Republiek Congo.
(© Europese Unie, Copernicus Sentinel-1-beelden - Verwerkt door @DEFIS_EU)

Naar een beter begrip en inschatting van vulkanische risico’s

In 2005 zijn het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA) en het Observatoire volcanologique de Goma een samenwerking aangegaan. Die was onder meer gericht op de ontwikkeling van instrumenten om de monitoring van de vulkaan te verbeteren. Vanwege het succes van remote sensing-technieken werden netwerken van monitoringsinstrumenten op het terrein geïnstalleerd in samenwerking met het Luxemburgse Nationaal Natuurhistorisch Museum (MNHN) en het Europees Centrum voor Geodynamica en Seismologie (ECGS). Dankzij de verschillende technieken die vandaag zijn ontwikkeld, is het begrip en de monitoring van de vulkaan drastisch verbeterd, hoewel de duurzaamheid van het monitoringsnetwerk een uitdaging is.

Parallel met de studie van de risico’s, heeft de samenwerking van het KMMA zich uitgebreid naar andere aspecten waarbij het vulkaanbservatorium van Goma en andere partners betrokken zijn, zoals de Civiele Bescherming van Noord-Kivu met wie sensibiliseringsinstrumenten voor de bevolking worden ontwikkeld. Om beter te kunnen reageren in geval van een nieuwe crisis is de Civiele Bescherming, met de hulp van talrijke partners waaronder het KMMA, begonnen met de ontwikkeling van nood- en evacuatieplannen waarbij de politieke autoriteiten van zowel de DR Congo en Rwanda betrokken zijn. 

De ervaringen van een internationale samenwerking

Op 5 mei 2021 presenteerden wetenschappers van het vulkaanobservatorium van Goma, het onderzoeksteam GeoRiskA van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en de partners van de ECGS/MNHN en de Civiele Bescherming van Noord-Kivu hun 15 jaar onderzoek en samenwerking gepresenteerd tijdens een webinar georganiseerd UNESCO’s Geoheritage for Resilience programma.

 

— Artikel in zijn geheel overgenomen van de website van het AfricaMuseum.

Meer lezen:

In de pres

Vulkaanuitbarsting Goma: Wetenschappers AfricaMuseum monitoren seismische activiteit

Mission près du volcan Nyiragongo : "L'enjeu est de savoir s'il s'agit d'une bombe à retardement ou pas"